အထွေထွေ

အထွေထွေ

မေး     (၁)     တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာနဖြစ်ပေါ်လာပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိရှိလိုပါ တယ်။

ဖြေ      (၁)     တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများကာကွယ်စောင့်ရှောက်သည့်ဥပဒေကို ၂၀၁၅ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းနိုင်ခဲ့ပြီး အဆိုပါ ဥပဒေတွင်ပါရှိသည့်  တိုင်းရင်းသားများ၏ အခွင့်အရေးများကို ဖြည့်ဆည်း ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရန်အတွက် နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး၏ ကြော်ငြာချက်အမှတ် (၁/၂၀၁၆) ဖြင့် (၃၀-၃-၂၀၁၆)ရက်နေ့တွင် တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးဌာနကို စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ ဥပဒေတွင် ပါရှိသည့် ဝန်ကြီးဌာန အမည်နှင့် ကွဲလွဲချက်များ ရှိနေ၍ နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံး၏(၅-၅-၂၀၁၆)ရက်စွဲပါ အမိန့်ကြော်ငြာ စာအမှတ် (၂၀/ ၂၀၁၆)ဖြင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာနအဖြစ် အမည် ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးရုံးနှင့် ဦးစီးဌာန ၂ ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါသည်။

မေး     (၂)      တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာနမှာ ရုံးချုပ်ဌာနခွဲ ၄ ခုနှင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ၁၄ ခု တို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားတယ်လို့ သိရှိရပါတယ်၊ စုစုပေါင်း ဝန်ထမ်းအင်အား ဘယ်လောက် ရှိတယ်ဆိုတာကို သိရှိလိုပါတယ်။

ဖြေ      (၂)      တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ စကား၊ စာပေ၊ အနုပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ရိုးရာ ဓလေ့ထုံးတမ်း၊ အမျိုးသားရေးလက္ခဏာနှင့် သမိုင်းအမွေအနှစ်တို့ကို ထိန်းသိမ်း ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးမှု နည်းပါးသော တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ၏ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စီးပွားရေး၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးစသည့် လူမှုစီးပွား ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စေရန်ဟူသည့် တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဦးစီးဌာန၏ မူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍  ဦးစီးဌာန (ရုံးချုပ်) တွင် ဌာနခွဲ ၄ ခုနှင့် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ညွှန်ကြားရေးမှူးရုံး ၁၄ ခုတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရှိပါသည်။ ရုံးချုပ်ရှိ ဌာနခွဲ ၄ ခုမှာ –

(က)     စာပေနှင့်ဘာသာစကားဌာနခွဲ

( ခ )   ရိုးရာဓလေ့နှင့်အမွေအနှစ်ဌာနခွဲ     

( ဂ )   တိုင်းရင်းသားလူမှုဘဝမြှင့်တင်ရေးဌာနခွဲ

(ဃ)     စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့်ငွေစာရင်းဌာနခွဲများ ဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအင်အား အရကတော့ အရာထမ်း ၁၅၉ ဦး၊ အမှုထမ်း ၃၂၃ ဦး ၊ စုစုပေါင်း ၄၈၂ ဦး ဖြစ်ပါတယ်။

မေး     (၃)     တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာနက တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ လုပ်ငန်းများနှင့် ပတ်သက်ပြီး  သိရှိလိုပါတယ်။

ဖြေ      (၃)     တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာနကနေ တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကတော့ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားစာပေ သင်ကြားနေသည့် ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ် ဆရာဆရာမများကို နေ့စားလပေး Teaching Assistant များအဖြစ် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့်ပူးပေါင်း၍ ခန့်ထားရေး ဆောင်ရွက် ခြင်း၊ တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများ၏ ရိုးရာဝတ်စားဆင်ယင်မှုထုံးဖွဲ့မှုများနှင့် ၎င်းတို့၏ တူရိယာအသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကို ပြခန်း ခင်းကျင်းပြသခြင်း၊ တိမ်မြုပ် ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး ဖြစ်နေတဲ့ လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားများ၏ ရိုးရာ ဓလေ့ထုံးစံ များ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူနေမှုဘဝပုံစံများ၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ပွဲတော် အစရှိသည် များသို့ ကွင်းဆင်း၍ မှတ်တမ်းတင် (Audio Archive) ရိုက်ကူးခြင်း၊ တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများနှင့် စပ်လျဉ်းသည့် သုတရသ စာအုပ်စာတမ်းများ၊ တိုင်းရင်းသားတို့၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် လူနေမှုဘဝအကြောင်းများ ရေးသားထားသည့် စာအုပ်စာတမ်းများ၊ သိမှတ်ဖွယ်ရာ ဗဟုသုတ ရရှိမည့် စာအုပ် စာတမ်းများကို ရှာဖွေ စုဆောင်းခြင်း၊ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးများ ကာကွယ် စောင့််ရှောက်သည့် ဥပဒေကို တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့များ၏ အကူအညီဖြင့် တိုင်းရင်းသားဘာသာများသို့   ဘာသာပြန်ဆိုခြင်း၊ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ရေးအဖွဲ့သို့ မှတ်ပုံတင်ခွင့် ရရှိရေး လျှောက်ထား တင်ပြလာသည့် တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအသင်း၊ အဖွဲ့၊ ကော်မတီများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ သဘောထားမှတ်ချက်များ ပြန်ကြားခြင်း၊ နွေရာသီကာလအတွင်း တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များရှိ အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် တိုင်းရင်းသား စာပေသင်ကြားရေး သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ကူညီ ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် တိုင်းရင်းသားကလေးငယ်များ အသိပညာ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စေရန်အတွက် အခြေခံဖြစ်သော ပုံပြ၊ ပုံပြင်စာအုပ်များကို တိုင်းရင်းသား ဘာသာများဖြင့် ပုံနှိပ်ခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်။

မေး     (၄)      တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာနက တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးနေတဲ့ လုပ်ငန်းများအပေါ် ဆောင်ရွက်ပြီးမှုအခြေအနေများကို လည်း သိရှိလိုသည်။

ဖြေ      (၄)      ဦးစီးဌာန၏ မူဝါဒများကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့၊ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားများရဲ့ လိုအပ်ချက်များကို သိရှိ ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ဖို့ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးမှာရှိတဲ့ ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့် ယဉ်ကျေးမှုအသင်းအဖွဲ့၊ ကော်မတီများနှင့် ချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးကို ဦးစွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့ရပါတယ်။ အဆိုပါအသင်းအဖွဲ့များ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုဖြင့် မိမိတို့ ဦးစီးဌာနက ကြီးမှူးကျင်းပတဲ့ “တိုင်းရင်းသားစာပေဆိုင်ရာအလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲ” ကို နေပြည်တော် မင်္ဂလာသီရိဟိုတယ်၌ ၂ ရက်ကြာ ကျင်းပပြုလုပ် နိုင်ခဲ့ပြီး လူမျိုးနှင့် ဘာသာစကားအလိုက် တိုင်းရင်းသားစာပေ ဘာသာရပ်စာအုပ်များ ပေါ်ထွက်လာစေရေး၊ တိုင်းရင်းသားစာပေသင်ကြားရေးနှင့် ပတ်သက်၍ တိုင်းရင်းသားများအကြား အတွေ့အကြုံဖလှယ်နိုင်ရေး၊ တိမ်မြုပ် ပျောက်ကွယ်လု နီးပါးဖြစ်သော တိုင်းရင်းသားစာပေများကို ဖော်ထုတ်မြှင့်တင်နိုင်ရေးတို့အတွက် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီးမှ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ရေးရာဝန်ကြီးများ၊ တိုင်းရင်းသားစာပေ နှင့်ယဉ်ကျေးမှုအသင်းအဖွဲ့၊ ကော်မတီများက ပူးပေါင်းပါဝင် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး           ဆွေးနွေးပွဲရဲ့ ရလဒ်တစ်ခုအဖြစ် ၂၀၁၇-၂၀၁၈ ပညာသင်နှစ် တွင် ဒေသခံတိုင်းရင်းသားစာပေ သင်ကြားနေသည့် ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ် ဆရာ၊ ဆရာမ ၅၁၆၁ ဦးကို နေ့စားလပေး Teaching Assistant များအဖြစ် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်း၍ ခန့်ထားခဲ့ပြီး ဒေသခံ တိုင်းရင်းသားများ အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။  ယခုနှစ်တွင်လည်း နေ့စားလပေး Teaching Assistant ဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် Language Teacher များကို ထပ်မံခန့်ထားနိုင်ရေးအတွက် လျှောက်ထားလာသည့် လျှောက်လွှာရှင်ပေါင်း ၁၈၀၀၀ ခန့်၏ အချက်အလက်များကို စိစစ်ပြီး ဖြစ်ကာ ၂၀၁၉-၂၀၂၀ ပညာသင်နှစ်တွင် ခန့်ထားသွားနိုင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါတယ်။

                 တိုင်းရင်းသား လူမျိုးများရေးရာဝန်ကြီးဌာနဖြစ်သည်နှင့်အညီ တိုင်းရင်းသား အငွေ့အသက်များနှင့် လွှမ်းခြုံနိုင်ရန်အလိုငှာ တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုများ၏ ရိုးရာဝတ်စားဆင်ယင်မှုထုံးဖွဲ့မှုများနှင့် ၎င်းတို့၏ ရိုးရာတူရိယာ အသုံးအဆောင် ပစ္စည်းများကို ဝန်ကြီးဌာနတွင်း ပြခန်းအဖြစ် ခင်းကျင်းပြသခြင်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ အဓိကလူမျိုးစုကြီး ၈ ခု၊ ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း ၆ ခုတို့ အပါအဝင် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုပေါင်း ၄၆ ခု တို့၏ ရိုးရာဝတ်စားဆင်ယင် ထုံးဖွဲ့မှုများ၊ တူရိယာနှင့် အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများကိုခင်းကျင်း ပြသထားနိုင်ပြီး ဖြစ်ပါတယ်၊ ကျန် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စု ပြခန်းများ ပြသနိုင်ရေးအတွက်လည်း ဆက်လက် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ ပါတယ်။

                        တတိယအချက်အနေနဲ့ကတော့ တိမ်မြုပ် ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး ဖြစ်နေတဲ့ လူနည်းစုတိုင်းရင်းသားများ၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူနေမှုဘဝ ပုံစံများ၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ပွဲတော် အစရှိသည်များသို့ ကွင်းဆင်း၍ မှတ်တမ်းတင်ဓါတ်ပုံများ ရိုက်ကူးခြင်းနှင့် ရုပ်သံဗွီဒီယိုဖိုင်များ ရိုက်ကူးဆောင်ရွက် ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ပထမဦးဆုံးအနေဖြင့် ကွယ်ပျောက်လုနီးပါးဖြစ်သော ထနော့ တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများ၏ ဘာသာစကား၊ စာပေ၊ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဓလေ့ ထုံးတမ်းများ (Audio Archive) မှတ်တမ်းတင် ရိုက်ကူးခြင်းလုပ်ငန်းများကို ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း)၊ အေးသာယာမြို့၊ နောင်အင်းကျေးရွာ၊ အောင်ပန်းမြို့နှင့် ပင်လောင်မြို့ကြားရှိ တောင်ပို့လှကျေးရွာတို့တွင် ကွင်းဆင်း၍ မှတ်တမ်းတင် နိုင်ခဲ့ပါသည်။

                        တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် သုတရသစာအုပ်စာတမ်းများ၊ တိုင်းရင်း သားတို့၏ရိုးရာဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့်လူနေမှုဘဝအကြောင်းများ ရေးသားထားသည့် စာအုပ်စာတမ်းများ၊ သိမှတ်ဖွယ်ရာဗဟုသုတအဖြာဖြာရရှိမည့် စာအုပ် စာတမ်းများ ကိုရှာဖွေစုဆောင်း၍ ရုံးတွင်းစာကြည့်တိုက်ငယ်ကို ဖွင့်လှစ်ထားရှိနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ အခွင့်အရေးများ ကာကွယ် စောင့််ရှောက်သည့် ဥပဒေကို တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့များ၏အကူအညီဖြင့်တိုင်းရင်းသား ဘာသာ ၄၄ မျိုးသို့   ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။  ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုမှတ်ပုံတင်ရေးအဖွဲ့သို့ မှတ်ပုံတင်ခွင့်ရရှိရေး လျှောက်ထားတင်ပြလာသည့် တိုင်းရင်းသား စာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုအသင်းအဖွဲ့၊ ကော်မတီပေါင်း ၂၀ ကျော်တို့အတွက် သဘောထားမှတ်ချက်များ ပြန်ကြားပေး နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

မေး     (၅)      တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာနက အခြား ဆောင်ရွက်မှုများ ရှိပါကလည်း သိရှိလိုပါတယ်။

ဖြေ      (၅)      နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏လမ်းညွှန်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သည့် အနေဖြင့် ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများအချင်းချင်း ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု ရရှိလာစေရန်၊ အမြင်သဘောထားများကို အလွတ်သဘော ဆွေးနွေးနိုင်စေရန်၊ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ယဉ်ကျေးမှုများ ဖလှယ်နိုင်စေရန်နှင့် ဒေသန္တရဗဟုသုတများ ရရှိနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့မှ ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်မှ ၁၇ ရက်နေ့အထိ နေပြည်တော်သို့ လေ့လာရေး ဖိတ်ကြားခဲ့ပြီး ခရီးစဉ်အတွင်း တိုင်းရင်းသား အချင်းချင်း ရင်းနှီးမှုများ ရရှိကာ အမြင်ချင်း၊ အတွေ့အကြုံများကို ဖလှယ်နိုင်ခဲ့ကြပါသည်။

မေး     (၆)     တိုင်းရင်းသားစာပေနှင့်ယဉ်ကျေးမှုဦးစီးဌာနက ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်သွားမယ့် လုပ်ငန်းများကို သိရှိလိုပါတယ်။

ဖြေ      (၆)     နိုင်ငံတော်၏အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၏ လမ်းညွှန်ချက်နှင့်အညီ တိုင်းရင်းသားစကား၊ စာပေ တိမ်ကောပပျောက်မှုမရှိစေရေးနှင့် အစဉ်တည်တံ့ ခိုင်မြဲစေရန် ဦးတည်ချက်ဖြင့် တိုင်းရင်းသားကလေးငယ်များ အသိပညာ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်စေရန်အတွက် အခြေခံဖြစ်သော ပုံပြင်စာအုပ် (ရုပ်ပြ) များကို တိုင်းရင်းသားဘာသာ ၆၆ မျိုးဖြင့် ထုတ်ဝေခြင်းလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ပြီး တိမ်မြုပ် ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး ဖြစ်နေတဲ့ လူနည်းစု တိုင်းရင်းသားများ၏ ရိုးရာဓလေ့ထုံးစံများ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ လူနေမှုဘဝပုံစံများ၊ ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုနှင့် ပွဲတော် အစရှိသည်များသို့ ကွင်းဆင်း၍ မှတ်တမ်းတင် ဓာတ်ပုံရိုက်ကူးခြင်းနှင့် ရုပ်သံဗွီဒီယို ရိုက်ကူးမှတ်တမ်းတင်ခြင်းများကို ဆောင်ရွက်သွားရန် ရှိပါသည်။

ထို့အပြင် တိုင်းရင်းသားစာပေ သင်ကြားနေသည့် ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်ဆရာ၊ ဆရာမများကို နေ့စားလပေး Teaching Assistant များအဖြစ် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် ပူးပေါင်း၍ ခန့်ထားရေးကိုလည်း ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားရန်လည်း ရှိပါသည်။

www.moea.gov.mm (beta) တွင် ဖော်ပြထားသည့် အချက်အလက်များနှင့် ပတ်သက်၍ အကြံပြုလိုသည်များရှိပါက webmaster@moea.gov.mm သို့ mail ဖြင့် ဖြစ်စေ ဖုန်း ၀၆၇၃၄၀၉၅၀၄ သို့ ရုံးချိန်အတွင်းဖြစ်စေ ဆက်သွယ်နိုင်ပါကြောင်း ဖော်ပြအပ်ပါသည်။